Hakkımızda | İletişim
Haymananın İlk ve Tek Siyasi Bağımsız Gazetesi

DOKSAN İKİ YIL ÖNCE BU TOPRAKLARDA
30/08/2013

Hazırlayan SAMİ ÜMÜT Haymana Kaymakamlığı Emekli Yazı İşleri Müdürü
Sakarya Meydan Muharebesi anıları
 
23 Ağustos günü Türk İstiklal Savaşı tarihine Mangaldağı Muharebeleri olarak geçmiştir. Mangaldağı, Sakarya dirseğinin 40 km kadar doğusunda, Haymana'nın 25 km güneyinde ana savunma çizgisine göre ileriye doğru çıkıntı yapan tek başına bir mevzii durumundaydı. Bütün özelliği güneye karşı görüş ve ateş üstünlüğünün fazlalığıydı. Temürözü deresi boyunca ilerleyecek bir düşman kuvveti, Türbetepe ve Mangaldağı arasına kolaylıkla girebilir fakat Mangaldağının egemenliği altında derinliklere doğru ilerleyişini sürdüremezdi. Yunanlıların Mangaldağı'nı ele geçirmeden etkili bir kuşatma yapmaları olanaksızdı.
Bütün gözetlemeler ve keşif kollarından alınan raporlar, Yunanlıların 23 Ağustos 1921 günü tüm cephe boyunca genel saldırıya kalkacağını kesin olarak belirlemişti. Birlik komutanları  savunma hazırlıklarını son kez gözden geçirmiş, savaşçıları uyarmışlardı;
-Abdest alın. Birbirinizle helalleşin. Düşman bugün saldıracak.
Cepheye yeni gelen acemi erler şaşkındılar. Orta Anadolunun bulundukları kesimi susuzdu. İçecek su bile binbir güçlükle uzaklardan getiriliyordu. Ortalıkta ne bir ibrik, ne bir testi vardı. Neyle abdest alacaklardı? İçlerinden kimileri, hep akıl aldıkları eski savaşçılara sordular.
Aldıkları yanıt hep aynıydı;
-Mustafa Kemal Paşa’nın emri var. Toprakla abdest alınacak. Savaş alanında komutanın emri Peygamberin emridir!
Mangadağı bölgesini savunmakla görevlendirilen 5’nci Tümen 3 alayı ile ileri savunma bölgesinde olmak üzere tertiplenmişti.
Düşmanın iki tümeni Beşköprü-Ilıca köyü çizgisinde ilerlemekteydi. Düşmanın kolbaşları 11.40 da ılıcanın sekiz km güneyine gelmişlerdi. 8.30 da iki tümen Kokar (Yeşilöz) köyünün Güneyinden doğuya doğru ilerliyordu.
Fevzi Paşa ele geçirilen Yunan tutsaklarından ve gözetlemelerden düşmanın bütün kuvvetini Çanakçı-Mangaldağı kesiminde kullanacağı sonucunu çıkarmıştı. Güney kanattan kuşatılma olasılığına karşı, bu kesime zaten çok kuvvet yığılmıştı. Fevzi Paşa, İsmet Paşa’ya verdiği yanıtta, bu kesimde ayrıca büyük bir topçu  kuvveti toplanmasını istedi.
Saat 16’ya doğru İnlerkatrancı-Mollaresul Tepeleri-Tepeköy çizgisinde yani Türk savunma mevzilerinin güney kanadında beş Yunan tümeni toplanmış bulunuyordu. Bunlardan 1.Yunan Tümeni, Mangaldağını savunmakta olan 5.Türk Tümenine saldırıya geçti.
Sakarya Meydan Savaşı, başlamıştı artık...
23 Ağustos sabahı erken saatlerde başlayan Yunan taarruzları başlangıçta büyük ölçüde başarılı olamamışsa da öğleye doğru değişen hava şartları yağan çok şiddetli yağmur, mevzilerimize doğru esen fırtına, birçok güçlüklerle yapılabilen kıta intikallerimizi sınırlamış, hatta dondurmuş ve bu bölgede yapılan savunma ateşlerimizi etkisiz bırakmıştı. Böylece Yunanlılar zayiat vermeden, gücünü yitirmeden kolaylıkla mevzilerimize yanaşmış ve fırtına dinince bütün şiddeti ile tekrar taarruza başlamıştı. İkinci Grup Komutanı Albay Selahattin Adil, 5’nci Tümen'i bir alayla destekleme olanağı bulamadığından, Yunanlıların yarın daha büyük kuvvetlerle Mangaldağı'nı kuşatarak 5 nci Tümen'i yok etmesini önlemek amacıyla bütün sorumluluğu üstüne alarak çekilme kararı verdi.
Mangaldağın elden çıkarıldığı haberi, Alagöz’deki Başkomutanlık ve Batı Cephesi Komutanlığı Karargahlarında bir bomba gibi patladı. Henüz dövüş yeni başlamışken Mangaldağı gibi stratejik  önemi büyük olan bir kesimin elden çıkarılması, cephenin öteki kesimlerindeki  birliklerim moralleri üstünde kötü etkiler yaratabilirdi.
İsmet Paşa, telgrafla 2.Grup Komutanı Albay Selehaddin Adil’e sert bir uyarıda bulundu;
Batı Cephesi/Çok İvedidir. Şube-2014 Şifre
2.Grup Komutanlığına, Namus görevini yerine getirmeyen birliklerin suçlarını bağışlamak haddimiz değildir. Mangaldağının bırakılmasına neden olan olay nedir? Bundan sorumlu olan komutan veya komutanlar kimlerdir? Her türlü heberleşmeye öncelikle yanıtınızı beklerim.
24 Ağustos 1921 Batı Cephesi Komutanı İsmet
Albay Selahaddin Adil, Haymana ile Mangaldağı arasındaki mesafenin ortalarında yer alan Yamak köyündeki karargahına gelerek, telgrafla İsmet Paşa’ya durumu açıkladı. Doğanın hırçınlığı dışında sorumlu kimse bulunmadığını bildirdi. Buna karşın İsmet Paşa, tutum ve davranışta gevşekliği önlemek, sonraki çarpışmalarda titiz bulunmayı sağlamak amacıyla Mangal Dağını inatla savunmadığı gerekçesiyle 5.Tümen Komutanı Yarbay Kenan’ı (Delbaşar) geçici olarak komutanlıktan uzaklaştırdı.
Olaya Büyük önem veren Başkomutan Mustafa Kemal Paşa da telgrafla bir emeir yayınlayarak tüm savaşçıları uyardı;
Başkomutablık
Tel:2021     24.8.1921
1.,2.,3.,4.,5. Grup Komutanlıklarına Mürettep Kolordu Komutanına 
5.Tümenin Mangal dağında bulunan mevzilerini korumadığı öğrenildi. Bu olayı acemilik kabul etmekle birlikte, sorumluları hakkında hemen soruşturma açılmasını emrettim. 5.Tümenin tüm komutan, subay ve erlerinden, verilecek ilk emirle yıldırım gibi düşman üzerine atılmalarını ve onu yok ederek şan ve şeref kazanmalarını isterim.
Ordumuz her yerde saldırı ve savunmada düşmandan üstün olduğunu kanıtlamaktadır. Hazırlığımız iyi ve tamamdır.Düşmanın Anadolu içerisinde yok edileceği kesin olan bu günlerde, birliklerimizin sonuna dek özveri ve çaba göstermelerivazgeçilmez bir sorumluluk, hemde bir yurt ve din görevidir. Hata eden her kim olursa olsun derhal cezalandırılacaktır.
Bu emir, 5. Tümenin tüm subay ve erlerine okunarak duyurulacaktır. Ve okunduğu ve duyurulduğu Batı Cephesi Komutanlığınca bana bildirilecektir.
Büyük Millet Meclisi Başkanı Başkomutan Mustafa Kemal
(Kaynak:Sakarya Meydan Muharebesi Günlüğü-Alptekin Müderrisoğlu)

Bu yazıya henüz yorum yapılmamış. İlk yorum yapan siz olabilirsiniz.
Mesajınız Gönderiliyor
Lütfen Bekleyiniz...


Teşekkür Ederiz.
Mesajınız Gönderilmiştir.
En Kısa Zamanda Editörlerimiz
Tarafından Kontrol Edilip Yayınlanacaktır.


Olası Sebeplerden Ötürü
Mesajınız Gönderilmemiştir.
İnternet Bağlantınızı Kontrol Edip
Tekrar Deneyiniz.
İsminizi Giriniz
Lütfen En Az 3 Karakter İsim Giriniz
: *
Mesaj Başlığı Giriniz
Lütfen En Az 5 Karakter Mesaj Başlığı Giriniz
: *
E-Mail Adresinizi Giriniz
E-Mail Boş Bırakın veya Doğru Mail Adresi Giriniz.
:   
Yorumunuzu Yazınız * Max 1000 karakter.Kopyala yapıştır yaparsanız yorumunuz kesilebilir.
Lütfen En Az 10 Karakter Bir Yorum Yazınız.
İşlemin Sonucu Kaçtır :
Lütfen İşlem Toplamını Doğru Giriniz.
 " DOKSAN İKİ YIL ÖNCE BU TOPRAKLARDA " Haberine Yapılan Yorumlar
Bu yazıya henüz yorum yapılmamıştır.  Sayfanın üstüne gitmek için tıklayınız...
Sizde Reklam Verebilirsiniz
Yazarlarımızdan...
Yazarlar - Son 5 Yorum
Haberler - Son 5 Yorum
Sizde Reklam Verebilirsiniz
Facebook'ta Bizi Bulun


Ulusal Gazetelerin Mansetleri
 Bir Gazete Seçin