Hakkımızda | İletişim
Haymananın İlk ve Tek Siyasi Bağımsız Gazetesi

SAKARYA SAVAŞININ SON GÜNLERİ-10 (11.09.1921)
01/12/2017

Hazırlayan SAMİ ÜMÜT Haymana Kaymakamlığı Emekli Yazı İşleri Müdürü

Nihayet öğleden sonra başlayan taarruzu hızla gelişti, 15 nci Tümenin bazı mevzileri düşman eline geçti. Karadağ bölgesinde olduğu gibi şimdi de Duatepe cephesinde buhranlı bir durum meydana çıkmıştı. Fakat 15 nci Tümen birlikleri, daha dün aldıkları Duatepe'yi vermemek için cesaretle direndiler. Mürettep Kolordu Komutanı Albay Kâzım, dünkü savaşlar sonunda geceleyin kolordu ihtiyatına aldığı 23 ncü Tümeni tekrar cepheye sürdü ve her iki tümenin omuz omuza yaptıkları taarruz karşısında Yunan alayları ilkin durakladılar, sonra da hızla çekilmeye başladılar. Saat 15.00'e geldiği sıralarda Duatepe kurtulmuş, 7 nci Yunan Tümen birlikleri ağır kayıplar vererek tekrar eski mevzilerine dönmüşlerdi. Aynı saatlerde demiryolu güneyinde 17 nci ve 57 nci Tümenlerde tekrar taarruza başladılar. 3 ncü Yunan Tümeni bir miktar geriledi ise de tutunmayı başardı. Akşam olduğunda, bütün gün karşılıklı süren taarruz ve savunmalar sonunda hem Türkler ve hem de Yunanlılar yorgunluktan halsiz düşmüşlerdi. İki tarafın da kayıpları ağırdı Karadağ iki defa el değiştirmiş sonunda gene başarı vaad eden ve umut uyandıran Türk ilerleyişi bu gün sürdürülememişti önce 3 ncü Yunan Kolordusunun bir diğer tümeninin taarruzuna uğrayarak savunma zorunda kaldı. 10 ncü Yunan Tümeni, saat 14.00'ten 17.30'a kadar üç buçuk saat içinde tam dört defa saldırdı ise de, 5 nci Kafkas, 24 ncü ve 61 nci Tümenlerin inatçı savunmalarım kıramadı. Ancak, akşama doğru Karayavşan’ın batı sırtlanndaki bir kısım Türk birliklerinin gerilemek zorunda kalması üzerine diğer komşu birliklerde kanat kırmak ihtiyacını duydular. Buna rağmen Yunanlılar daha fazla ilerleyemediler. Gecenin ilk saatlerinde iki taraf da muharebeyi keserek mevzilerini tahkime başladı. 3 ncü Kolordu Komutanı General Polymenakos, cephedeki tümenlerini takviye ederek bugün Türklerden önce taarruzla insiyatifi tekrar ele geçirmiş ve çekilmenin güvenliğini sağlamıştı. Eğer Türkler dün Duatepe, bu gece yansı Karadağ'dan sonra şayet Kartaltepeyi de ele geçirmiş olsalardı, Sakarya'yı koruyan duvar yıkılmış ve Yunan Ordusunun çekilmesi tamamen tehlikeye girmiş olurdu. Mürettep Kolordu ve 4 ncü Grubun dışında kalan Türk kuvvetleri bugün önemli bir harekette bulunmadılar. 2 nci Yunan Kolordusu dün gece mevzilerini tamamen boşaltmış olduğundan bu mevziler, sabahın erken saatlerinde l nci Gruba ait 4 ncü Tümen tarafından işgal edildi. Prens Andrew'un 2 nci Kolordusu, Mangal dağı hizalarında batıya doğru yürüyüş halindeydi ve kendisine emredilen Sarıhalil bölgesine ancak bu gece yansı varmış olacaktı. Bu çekilişi ne l nci ne de 2 nci Grup, hiç fark edememişlerdi. Türk 5 nci Süvari Grubu, bugününü de, çekilen düşman yürüyüş kollarını uzaktan seyrederek ve onlara paralel şekilde batıya doğru yürüyerek geçirdi. Akşam Cephe Komutanlığına ulaşan Grup raporuna göre, düşmana yarın değişik bölgelerden baskınlar yapılacaktı. Türk Ordusu bugün, dünün aksine, taarruzdan çok savunma zorunda kalmış ve hareket serbestliğini tekrar düşmana kaptırmıştı. Yunan Ordusunun ezici üstünlüğü henüz devam ettiği için elinden fazla bir şey de gelmiyordu. Şimdi Sakarya kesiminde düşmanın 3 ncü Kolordusu karşısında daha büyük kuvvetlere ihtiyaç vardı. Bugünkü savaşlar da bunu gösteriyordu. Cephesindeki 2 nci Yunan Kolordusu çekildiğine göre boş kalan l nci Grup, bu gece batıya yanaştırılabilirdi. Cephe Komutanı İsmet Paşa, bir gece içinde l nci Grubun 4 ncü Grup gerisine ulaşabileceğini dikkate alarak bu yöndeki emrini saat 14.00'te l nci Grup Komutanına ulaştırdı. Buna göre Albay İzzettin (Çalışlar) dört Tümenli Grubu ile bu gece hareketle 4 ncü Grup bölgesine yanaşacak, Grup komutanları 12 Eylül sabahına kadar karşılıklı temaslarını yapmış olacaklar ve Cephe Komutanlığının emrini bekleyeceklerdi. Diğer birlikler 12 Eylül günü düşmanla yakın teması muhafaza edecekler ve mevzilerini koruyacaklardı. Öyle anlaşılıyordu ki, Türk Yüksek Komutanlığı yarın bir taarruz yapmaktan sakınıyor, fakat düşmanla yakın teması da kaybetmemeye çalışıyordu. Keşif raporları değişik olmakla beraber düşmanın bütün tümenlerinin henüz Sakarya doğusunda ve Türk Ordusunun karşısında cephede bulunduğu anlaşılmaktaydı. Şimdiye kadar nehrin batısına çekilenler, geri hizmet birlikleriyle bazı küçük kuvvetlerden ibaretti. Evet, düşman çekiliyordu ama bu,bilinen manasiyle uzak mesafelere yer değiştirme gibi bir kaçıştan çok bir derlenip toparlanış, bir yön ve mevzi düzenlemesi idi. O halde 10 ve 11 Eylül günlerinin de gösterdiği gibi henüz büyük çaplı bir taarruz, zaten tükenmiş ve yıpranmış kuvvetlerin büsbütün elden çıkarılması gibi bir kötü sonuç verebilirdi. Yarınki harekât için Papoulas, ordusuna aşağıdaki emri yayınladı: «Türkler bugün 3 ncü Kolorduya karşı tekrar şiddetli taarruzlar yaptı ve büyük zayiat verdirilerek püskürtüldü. Ordu, Sakarya'yı geçerek nehrin arkasında elverişli bir hatta yerleşecektir. Bunun için aşağıdaki gibi hareket edilecektir: l nci Kolordu, bu gece (11/12 Eylül) mevzilerini terkederek Sarıhalil - Ilıca hattına çekilecek ve bu hat bütün Türk taarruzlarına karşı kesin olarak savunulacak; 3 ncü Kolordu, işgal etmekte olduğu mevzileri kesin olarak muhafaza edecek ve savunacaktır. Bununla beraber, 11/12 Eylül gecesi sağ kanadını biraz geri çekerek Sarıhalil tepelerinde l nci Kolordunun sol kanadı ile irtibat yapacaktır. Karahamzalı civarında bulunan 2 nci Kolordu, bu gece bir tümenini Çanakçı civarına çektikten sonra, 12/13 Eylül gecesi Sakarya'nın batısında Kavuncu ile Porsuk çayı arasındaki tepelerde savunma mevzileri keşfetmek için incelemeler yapacaktır.» Dikkati çeken nokta, Papoulas'ın bir «Çekilme»den, resmen orduya ilk defa bahsetmekte oluşudur, İlk defadır ki Yunan Küçük Asya Ordu Komutanı, dolaylı da olsa artık Ankara’ya ulaşamayacağını, çekilmek zorunda olduğunu bildirmektedir. Yunan Ordusu, fırsat bu fırsat diye yağmadan büyük pay kapmak için dolu dizgin ileriye atılan bu zafer ordusu, demek ki gidebileceği en uzak yere kadar gitmiş ve artık nefesi tükenmiştir. Dün çekilen Yunan 2 nci Kolordu birliklerinin, Gökgöz şereflisi ve Katrancı köylerini tamamen tahrip ettikleri, talan yaptıkları, 10-30 yaş arasındaki erkekleri beraberlerinde götürdükleri ve bunlar da yetmezmiş gibi kadınlara tecavüz ettikleri Cephe Komutanlığına ulaşan haberler arasındaydı. Artuç,Ibrahim.Büyük Dönemeç : Sakarya Meydan Muharebesi ( 1912 - 1922 Türk Savaslari Belgeseli). Istanbul : Kastas A.S. Yayinlari, 1985, 349, [10] s. 


Bu yazıya henüz yorum yapılmamış. İlk yorum yapan siz olabilirsiniz.
Mesajınız Gönderiliyor
Lütfen Bekleyiniz...


Teşekkür Ederiz.
Mesajınız Gönderilmiştir.
En Kısa Zamanda Editörlerimiz
Tarafından Kontrol Edilip Yayınlanacaktır.


Olası Sebeplerden Ötürü
Mesajınız Gönderilmemiştir.
İnternet Bağlantınızı Kontrol Edip
Tekrar Deneyiniz.
İsminizi Giriniz
Lütfen En Az 3 Karakter İsim Giriniz
: *
Mesaj Başlığı Giriniz
Lütfen En Az 5 Karakter Mesaj Başlığı Giriniz
: *
E-Mail Adresinizi Giriniz
E-Mail Boş Bırakın veya Doğru Mail Adresi Giriniz.
:   
Yorumunuzu Yazınız * Max 1000 karakter.Kopyala yapıştır yaparsanız yorumunuz kesilebilir.
Lütfen En Az 10 Karakter Bir Yorum Yazınız.
İşlemin Sonucu Kaçtır :
Lütfen İşlem Toplamını Doğru Giriniz.
 " SAKARYA SAVAŞININ SON GÜNLERİ-10 (11.09.1921) " Haberine Yapılan Yorumlar
Bu yazıya henüz yorum yapılmamıştır.  Sayfanın üstüne gitmek için tıklayınız...
Sizde Reklam Verebilirsiniz
Yazarlarımızdan...
Yazarlar - Son 5 Yorum
Haberler - Son 5 Yorum
Sizde Reklam Verebilirsiniz
Facebook'ta Bizi Bulun


Ulusal Gazetelerin Mansetleri
 Bir Gazete Seçin