Hakkımızda | İletişim
Haymananın İlk ve Tek Siyasi Bağımsız Gazetesi

SAKARYA SAVAŞININ SON GÜNLERİ-11 (12.09.1921)
08/12/2017

Hazırlayan SAMİ ÜMÜT Haymana Kaymakamlığı Emekli Yazı İşleri Müdürü
Kuzeyde Kartaltepe’nin, güneyde Çal Dağı ve Mangal Dağının geri alınması. Yunan ordusunun Sakarya’nın batısına çekilmesi. [Yunan Genelkurmay Başkanı General Dusmanis’in görüşü: “Kaçmaktan başka bir karar verebilecek güçleri kalmamıştı.”] Papulas’ın 22:00’de Sakarya batısına geri çekilme emrini vermesi. Özakman Turgut. 1881 - 1938 Atatürk, Kurtulus Savasi ve Cumhuriyet Kronolojisi: Açiklamalar,Kaynaklar, Temel Belgeler ve Devrim Yasalari; Genel Kronolojiye ek olarak özel devrim tarihi ile özet Atatürk Kronolojisi (Bilgi Yayinlari / Bilgi Dizisi: 126) Ankara : Bilgi Yayinevi,1999, 437 [3]s. 
Düşmanın Sakarya gerisine çekilme gayretleri bugün belirgin bir hâl almıştı. Yunanlıların, bir an önce nehrin öbür tarafına canlarını atabilmek ve şu tehlikeli durumdan bir an önce kurtulabilmek için huzursuz ve kuşkulu; Türklerin ise avını elinden kaçırmamak için heyecanlı, fakat olanaklarının kıt olması yüzünden de üzgün ve çaresiz oldukları sezilmekteydi. İki taraf da nefes nefese.. İki tarafında sinirleri adam akıllı gergin... 11/12 Eylül gecesi Duatepe Bölgesindeki 15’nci Türk Tümeninin 7’nci Yunan Tümen birliklerine karşı giriştiği bir süngü hücumu dışında cephede fazla bir faaliyet olmamış. Bugün sabahtan beri de önemli bir çarpışma cereyan etmemişti. Öğlene doğru görülen manzara şu şekildeydi: Yunan 3’ncü Kolordusu Sakarya'yı örten mevzilerini yine sıkı sıkıya tutuyor, ayırabildiği bazı kuvvetlerini geride toplama telaşında. 1’nci Kolordu dün kendisine emredilen hatta, 3’ncü Kolordunun güneyine çekilmiş ve çekilmekte. Kolordu örtme birlikleri hâlâ boşaltılan mevzilerde eski siperleri koruyor. 2’nci Kolordu evvel ki gece çekildiği Çanakçı Bölgesinde dinlenmekte. Türk tarafı düşmanını kolluyor, baskın ve keşif taarruzları ile yakın muharebe temasında. Dört Tümeni ile 1’nci Grup Haymana'yı batıya geçmiş bir kısmı ile yürüyüşte, bazı kısımlarıyla emredilen yere ulaşmış, dinlenmede 5’nci Süvari Grubu aşağı Sakarya'ya varabilmek için batı yönünde ileri harekâtta. Papoulas, saat 13.30 emriyle çekilmenin ayrıntılarım birliklerine duyuruyor: «Türkler, ordunun sağma yapmış oldukları taarruzun geriye atılmasından sonra, dün öğleden beri taarruzlarını tekrarlamamışlardır. Tutan 5.000 - 7.000 kişi olan Türk yürüyüş kolları, Güzelcekale'den güneybatı istikametinde ilerlemektedir. Bugün 12/13 Eylül gecesi bütün ordu Sakarya'yı geçerek bunun batısında savunma için tertiplenecektir.» Emrinin bundan sonra ki maddelerinde Papoulas, kolorduların bu akşam hangi saatten itibaren hangi köprülerden geçerek, hangi bölgelere intikal edeceklerini ve hangi kesimi savunacaklarını belirtmekteydi. Buna göre 3’ncü Kolordu Porsuk kuzeyinde, 2’nci Kolordu Porsuk'la Kavuncuköprüsü arasında, 1’nci Kolordu ise Kavuncuköprüsü ile Sakarya'nın aşağı kolu arasında güneyde tertiplenmekteydiler. Artık, durum meydana çıkmıştı. Günlerdir beklenen şey olmuş ve Papoulas baklayı ağzından çıkarmıştır. «Ordu Sakarya gerisine çekilecektir...» Evet, yenilgi kesindi... Ve Küçük Asya Ordusu Komutanı General Papoulas Mustafa Kemal'in azmi karşısında baş eğmiş, Ankara'yı ele geçirmek, Kemal Ordusunu kuşatıp imha etmek gibi ümitleri geride bırakmıştı. Şimdi muharebe alanını terketmekteydi. Bundan başka koca bir ordunun bir gece içinde birkaç köprüden geçerek çekilmesi hiç de yerinde bir karar değildi ve bunu haklı gösterecek ortada bir nedende yoktu. Hem köprülerdeki yığılmaları azaltmak, hem de geçişin emniyetini sağlamak bakımından şu anda cepheden sıyrılmış bulunan 2’nci Kolorduyu bu geceden batıya geçirmek, diğer iki kolorduyu ertesi gece çekmek herhalde daha uygun olurdu. İsmet Paşa da emrini bugün saat 13.15'te yayınlamıştı: «Ordunun maksadı, çekilmekte olan düşmanı Sakarya'da bozguna uğratmaktır. Bunun için aşağıdaki gibi hareket olunacaktır: Mürettep Kolordu, özellikle Kartaltepe'yi işgal etmek ve Beylikköprü'ye hakim olmak üzere taarruz edecektir. Bu görev için 23’ncü Tümen kolordu emrine verilmiştir.» diyerek yalnız Mürettep Kolordunun taarruza geçmesini, diğer grupların ise düşmanla muharebe temasını kaybetmemek için ileriye yanaşmalarını ve birbirleriyle irtibatta bulunmalarını emretmekte, batıya yanaşmakta olan 1’nci Gruba saat 17.00'den itibaren ileri harekete hazır olmasını bildirmekteydi. 5’nci Süvari Grubu da İnlerkatrancı - Beşköprü istikametinde düşmanı tazyik ve takibe devam edecekti. Cephe Komutanlığının emri yukarıdakilerden ayrı olarak. «Düşmanın 12/13 Eylül gecesi bütün kuvvetiyle Sakarya batısına geçmesi ihtimali fazladır. Bu takdirde bütün ordunun derhal düşman üzerine atılması kararlaştırılmış olduğundan, bütün gruplar gece dahi düşmanla yakından temasta ve takibe hazır bulunacaklardır.» diyerek birliklerin uyanık kalmalarını istemekteydi. Cephe Komutanlığının emrine uyarak Mürettep Kolordunun öğleden sonra başlayan taarruzları başarılı oldu. Demiryolu güneyinden taarruz eden 1’nci Tümen, 7’nci Yunan Tümen birliklerinin inatçı mukavemetlerini kırarak akşam güneş batarken Kartaltepe'yi ele geçirdi. Bu tümenin güneyinden taarruza katılan 23’ncü Türk Tümeni, gece saat 21.00'e doğru Karatepe'yi işgal etti.

Bu yazıya henüz yorum yapılmamış. İlk yorum yapan siz olabilirsiniz.
Mesajınız Gönderiliyor
Lütfen Bekleyiniz...


Teşekkür Ederiz.
Mesajınız Gönderilmiştir.
En Kısa Zamanda Editörlerimiz
Tarafından Kontrol Edilip Yayınlanacaktır.


Olası Sebeplerden Ötürü
Mesajınız Gönderilmemiştir.
İnternet Bağlantınızı Kontrol Edip
Tekrar Deneyiniz.
İsminizi Giriniz
Lütfen En Az 3 Karakter İsim Giriniz
: *
Mesaj Başlığı Giriniz
Lütfen En Az 5 Karakter Mesaj Başlığı Giriniz
: *
E-Mail Adresinizi Giriniz
E-Mail Boş Bırakın veya Doğru Mail Adresi Giriniz.
:   
Yorumunuzu Yazınız * Max 1000 karakter.Kopyala yapıştır yaparsanız yorumunuz kesilebilir.
Lütfen En Az 10 Karakter Bir Yorum Yazınız.
İşlemin Sonucu Kaçtır :
Lütfen İşlem Toplamını Doğru Giriniz.
 " SAKARYA SAVAŞININ SON GÜNLERİ-11 (12.09.1921) " Haberine Yapılan Yorumlar
Bu yazıya henüz yorum yapılmamıştır.  Sayfanın üstüne gitmek için tıklayınız...
Sizde Reklam Verebilirsiniz
Yazarlarımızdan...
Yazarlar - Son 5 Yorum
Haberler - Son 5 Yorum
Sizde Reklam Verebilirsiniz
Facebook'ta Bizi Bulun


Ulusal Gazetelerin Mansetleri
 Bir Gazete Seçin