Hakkımızda | İletişim
Haymananın İlk ve Tek Siyasi Bağımsız Gazetesi

Haymana Gazetesi


HAYMANATEYN’DE GÖÇ SORUNU-2
29/06/2018

Hazırlayan: SAMİ ÜMÜT Haymana Kaymakamlığı Emekli Yazı İşleri Müdürü
Kapısız Levend eşkıyalarının istilâsından, aşiret ve kabilelerin zorbalıklarından dolayı pek çok kişinin perişan, köylerinin harap olduğu, birkaç yüz kişinin Ankara ve yakınındaki yerleri, Günyüzü ve diğer kazaları vatan edindikleri, malların ve arazilerin terk edildiği bilinmektedir. Haymanateyn’in köy sayısının çok azaldığı, büyük köy sayısının 18-20’ye indiği bilinmektedir. Köylerde kalanlar ise, başka yerlere gidecek güçleri olmadığı, aciz ve hasta olduklarından buralarda kalmışlardır. Bunların bu yüzden mâl-ı miriyi ve gerek eskiden beri kazalarına düşen vergileri ödemeye güçleri yoktur. Ancak, yakın kazalara yerleşen reaya eski yurtlarına dönerlerse vergiler ödenebilecektir. Bu yüzden dilekçe ile ricada bulunmuşlardır. 1753,1755,1759 tarihlerinde Haymanateyn Mukataasından göç etmiş reayanın zamana bırakılmaksızın geriye döndürülmeleri yolunda yayınlanan emr-i şeriflere uyulmamıştır. 1768’de başlayan Osmanlı-Rus Savaşı nedeni ile 1769’da gereken deve, katır, imdâd-ı şerefiyye ve diğer vergilerin Haymanateyn’e yüklenmesi nedeniyle halk bunları ödeyememiştir. Bu yüzden Ankara ve diğer yerlere göçen reayanın, eski yurtlarına döndürülmesi için Haymanateyn Voyvodası görevlendirilmişti. Ama, Haymanateyn’de eskidenberi fitneliği ile tanınan Hacı Yunus reayayı başına toplayıp “on seneden sonra iskân hilâf-ı kanundur” diyerek emr-i alîye aykırı hareket etmiş ve halkı kışkırtmıştı. Hazine-i Amiredeki defterler incelendiğinde, Ankara Sancağındaki Büyük ve Küçük Haymana mukataasının (1166-1167)1752-1754’de emaneten verildiği, konar göçer Türkmen ve Kürt mukataasının defterde kayıtlı reayasında bazılarının hastalık nedeni ile asıl yurtlarından ayrılıp, diğer yerlere yerleştikleri ve bunların avarız hanesine kayıtları mümkün olmadığından eski yerlerine getirilmeleri için zaman ve yere bakılmamasının muhasebede kayıtlı olduğu görülmüştür. 28 Eylül 1769 da çıkarılan emr-i ali calide deftere geçirilmemiş göçebelerin eski yerlerine döndürülmesi için 21 Aralık 1754’de emr-i şerif çıktığı,12 Nisan 1764’de de bir başka emr-i şerifin yayınlandığı “der-kenâr” da görülmüş olduğu hatırlatılmakta ve bu reayaların eski yerlerine döndürülmesi yinelenmektedir. Ama, bunun bir türlü sağlanamadığını daha sonraki senelerde çıkarılan emr-i şeriflerden de tebit etmekte ve köy sayısının azaldığını görmekteyiz.16 Nisan 1795’de Haymanateyn’de onbeş köy kalmıştır. Bu tarihte yayınlanan fermanda, bunların vergilerini ödeyemedikleri ve bu yüzden göç etmiş reayanın geri döndürülmesi, eğer bu sağlanmazsa geriye kalan köylerin de dağıtılacağının belli olduğu, yerleşeli on seneyi bulmayanların eski vatanlarına döndürülmesi, on seneyi geçenlerin yeni yerlerinde vergi ödemeleri hususunun Baş Muhasebeye yazılmasına karar alındığını öğrenmekteyiz. Devlet, reayanın rahat etmesini, ziraatı ile uğraşmasını sağlamak için büyük bir çaba gösterememekteydi. Bütün iş görevli memurlara kalmaktaydı.Devlet,çözülmesi zor olan davalar dışındaki cizyeye ait hususların “şer-i şerîf ve kânun-u münif” ile yerinde görülmesini istemekteydi. Berat ve hüküm yenilemek için de, iki üç kişinin seçilip İstanbul’a yollanmasını ortaya koymuştu.
Anadolu’da XVIII. yüzyılda nahiye ve köylerde avarız ve nüzul hanelerinin sürekli düşüşü, reayanın kendini daha emin bir yere atması ve daha önce belirttiğimiz nedenler ile vergi ödeme yükümlülüğünden kurtulmak istemesinden ileri gelmektedir. Haymanateyn kazalarının 40-50 büyük köyünün birden 18.yüzyılda 18-20 köye inmesinin nedeni de bundan ileri gelmekteydi.
Kaynak:Osmanlı İmparatorluğunda XVIII.Yüzyılda göç sorunu Doc.Dr.Yücel Özkaya Ankara 1 ve 2 nolu Şeriye sicilleri
Osmanlı Arşivleri

Bu yazıya henüz yorum yapılmamış. İlk yorum yapan siz olabilirsiniz.
Mesajınız Gönderiliyor
Lütfen Bekleyiniz...


Teşekkür Ederiz.
Mesajınız Gönderilmiştir.
En Kısa Zamanda Editörlerimiz
Tarafından Kontrol Edilip Yayınlanacaktır.


Olası Sebeplerden Ötürü
Mesajınız Gönderilmemiştir.
İnternet Bağlantınızı Kontrol Edip
Tekrar Deneyiniz.
İsminizi Giriniz
Lütfen En Az 3 Karakter İsim Giriniz
: *
Mesaj Başlığı Giriniz
Lütfen En Az 5 Karakter Mesaj Başlığı Giriniz
: *
E-Mail Adresinizi Giriniz
E-Mail Boş Bırakın veya Doğru Mail Adresi Giriniz.
:   
Yorumunuzu Yazınız * Max 1000 karakter.Kopyala yapıştır yaparsanız yorumunuz kesilebilir.
Lütfen En Az 10 Karakter Bir Yorum Yazınız.
İşlemin Sonucu Kaçtır :
Lütfen İşlem Toplamını Doğru Giriniz.
 " HAYMANATEYN’DE GÖÇ SORUNU-2 " Haberine Yapılan Yorumlar
Bu yazıya henüz yorum yapılmamıştır.  Sayfanın üstüne gitmek için tıklayınız...
Sizde Reklam Verebilirsiniz
Yazarlarımızdan...
Yazarlar - Son 5 Yorum
Haberler - Son 5 Yorum
Sizde Reklam Verebilirsiniz
Facebook'ta Bizi Bulun


Ulusal Gazetelerin Mansetleri
 Bir Gazete Seçin